一元二次方程
第 3 课

求根公式与判别式

求根公式与判别式

1. 求根公式的推导

对于一元二次方程 ax2+bx+c=0ax² + bx + c = 0 (a0)(a \neq 0),我们通过配方法推导求根公式。

推导过程

ax2+bx+c=0ax² + bx + c = 0

两边同除以 aa

x2+bax+ca=0x² + \frac{b}{a}x + \frac{c}{a} = 0

配方:

x2+bax+(b2a)2=(b2a)2cax² + \frac{b}{a}x + \left(\frac{b}{2a}\right)² = \left(\frac{b}{2a}\right)² - \frac{c}{a}

(x+b2a)2=b24ac4a2\left(x + \frac{b}{2a}\right)² = \frac{b² - 4ac}{4a²}

b24ac0b² - 4ac \geq 0 时:

x+b2a=±b24ac2ax + \frac{b}{2a} = \pm \frac{\sqrt{b² - 4ac}}{2a}

x=b±b24ac2ax = \frac{-b \pm \sqrt{b² - 4ac}}{2a}

2. 求根公式

x=b±b24ac2a(a0,  b24ac0)x = \frac{-b \pm \sqrt{b² - 4ac}}{2a} \quad (a \neq 0, \; b² - 4ac \geq 0)

这个公式叫做一元二次方程的求根公式

3. 判别式

Δ=b24ac\Delta = b² - 4acΔ\Delta 称为方程的判别式

判别式 根的情况 根的个数
Δ>0\Delta > 0 两个不相等的实数根 2 个
Δ=0\Delta = 0 两个相等的实数根 1 个(重根)
Δ<0\Delta < 0 无实数根 0 个

4. 例题

例 1:不解方程,判断根的情况

(1) x25x+6=0x² - 5x + 6 = 0

Δ=(5)24×1×6=2524=1>0\Delta = (-5)² - 4 \times 1 \times 6 = 25 - 24 = 1 > 0

有两个不相等的实数根

(2) x24x+4=0x² - 4x + 4 = 0

Δ=(4)24×1×4=1616=0\Delta = (-4)² - 4 \times 1 \times 4 = 16 - 16 = 0

有两个相等的实数根

(3) x2+x+1=0x² + x + 1 = 0

Δ=124×1×1=14=3<0\Delta = 1² - 4 \times 1 \times 1 = 1 - 4 = -3 < 0

无实数根

例 2:用公式法解方程 2x25x3=02x² - 5x - 3 = 0

解:a=2,b=5,c=3a = 2, b = -5, c = -3

Δ=(5)24×2×(3)=25+24=49>0\Delta = (-5)² - 4 \times 2 \times (-3) = 25 + 24 = 49 > 0

x=(5)±492×2=5±74x = \frac{-(-5) \pm \sqrt{49}}{2 \times 2} = \frac{5 \pm 7}{4}

x1=5+74=3,x2=574=12x₁ = \frac{5 + 7}{4} = 3, \quad x₂ = \frac{5 - 7}{4} = -\frac{1}{2}

5. 小结

  • 求根公式:x=b±b24ac2ax = \frac{-b \pm \sqrt{b² - 4ac}}{2a}
  • 判别式:Δ=b24ac\Delta = b² - 4ac
  • Δ>0\Delta > 0:两不等实根;Δ=0\Delta = 0:两相等实根;Δ<0\Delta < 0:无实根
  • 公式法适用于所有一元二次方程